ПОНЕДЕЛЬНИК, 28 МАЯ 2018 ГОДА
1835 27-04-2018, 14:45

Казахстанский кинопрокат: почему на экране мало отечественных фильмов?

Неліктен Қазақстанның экрандарында отандық фильмдерді аз көрсетеді?

KZ RUS ENG

У нас масса претензий к прокату. Почему он пренебрегает нашим родимым кино? Почему мы так редко видим его в кинотеатрах? Прокатчики как бы отмахиваются: ну не хочет зритель смотреть такие фильмы. А какие он хочет? Стоит ли снимать дорогостоящие полотна, на просмотр которых приходят два с половиной человека? Пора бы понять, что прокат – это бизнес, именно поэтому кинозалы переместились в торговые центры. Большинство людей смотрят кино по телевизору. Есть ли у нас потенциальная аудитория, которая придет в кинотеатр смотреть те фильмы, на которые государство тратит деньги? И вообще – насколько обоснованны наши претензии к прокатчикам?

Прокат как часть киноиндустрии

Все эти непростые вопросы мы задали человеку, который знает прокат от «А» до «Я», которому ведомы все его внутренние закономерности и движущие пружины, который держит руку на пульсе современного кинопроцесса. Наш собеседник – Бауржан Шукенов, исполнительный директор киноцентра «Арман».

– Начнем с того, что проката, как мы его понимали в советские времена, сегодня не существует, – вносит он свои коррективы. – Сейчас правильнее было бы говорить о киноиндустрии, которая имеет несколько составляющих. Это, во-первых, производство фильма; во-вторых, его дистрибуция, эффективное распределение по всей сети сбыта, т.е. здесь уже речь идет о тех, кто выводит фильм в свет, кто его продает. И, в-третьих, кинопоказ, продажа фильма непосредственно кинозрителю.

Есть еще вторичная продажа фильма – это телевидение, Интернет, кино в самолетах, отелях. Таким образом мы собираем деньги, возвращаем их дистрибьютору, он оставляет себе свой процент и отдает производителю ту долю, которая осталась от этой продажи. Причем речь идет обо всем разнообразии жанров – от комедий до фильмов предельно серьезных, все они необходимы зрителю.

– А если в зал пришли два с половиной человека?

– Значит, такова потребность в этом фильме. Но эти два с половиной человека заплатили свои деньги.

– Так ведь вам-то это невыгодно?

– Но эти два с половиной человека приведут за собой еще столько же. Здесь не надо ждать быстрого результата: приобщение зрителя к настоящему кино – процесс долгий. Знаете ли вы, что, к примеру, во Франции половина из пяти тысяч кинозалов имеют официальный статус артхаусных? И залы эти не пустуют, зритель у таких картин есть. Вот мы, например, проводим у себя два-три раза в год фестивали сложного авторского кино, и популярность таких фестивалей – и таких фильмов! – год от году растет. Зритель – и молодой, и немолодой – к нам тянется. Мы знаем, что такая категория людей существует, у них есть потребность в фильмах не развлекательных, а именно в авторских, не очень простых для понимания. Пренебрегать этим зрителем нельзя, нам надо на него работать!

– Мы не самообольщаемся?

– Мы говорим о том, что реально существует, пусть и не везде. Только в этом году два фильма Адильхана Ержанова были отобраны для участия в кинофестивалях класса «А» – Каннском и Московском. Наш зритель хочет эти фильмы видеть. Вы что, прикажете нам самоустраниться от этого зрительского желания? И скажите мне, в какой еще центрально-азиатской стране кинематограф имеет подобные достижения? Это говорит о том, что у нас достаточно зрелая киноиндустрия, раз уж она порождает режиссеров, фильмы которых востребованы на фестивалях самого высокого уровня.

– И все же: по зубам ли такие фильмы нашему попкорновому зрителю? А именно он сейчас в основе своей заполняет кинозалы...

– Вы однозначно неправы в оценке кинозрителя. Наши кинофестивали, о которых я говорил чуть выше, наглядно показывают, насколько интеллектуальна молодежь, которая приходит смотреть фестивальные фильмы. Ее духовные потребности много шире, чем это вам представляется, она ищет ответы на непростые вопросы, которые можно найти лишь в авторском кино. Таких зрителей очень много, их нельзя оставлять без внимания, с ними надо работать, им надо давать пищу для размышлений. Взрастить интерес к настоящей литературе – дело нелегкое, равно как и культивировать интерес к авторскому кино, пробуждающему в человеке глубокие эмоции. Но ведь именно в этом предназначение кино как искусства.

От количества – к качеству

– Продукция нашего казахстанского кинопроизводителя отвечает вашим ожиданиям или нет? И если да, то насколько?

– Моим ожиданиям, может, не все отвечает. Почему? Потому что наша киноиндустрия только-только становится на ноги, а это неизбежно связано с тем, что она должна одолеть все детские болезни роста. Наше кино должно быть достаточным в количественном отношении. Прошлый год был переломным в этом плане. Около 40 отечественных картин, созданных и на государственные, и на частные деньги, были представлены на нашем рынке. Мы показали казахстанскому зрителю около трехсот картин, из них десять процентов – наши фильмы. На этот год заявлено уже почти шестьдесят казахстанских картин. Представляете, какой скачок?! То же самое касается зрительской аудитории, денег. Выручка от кинопоказов составила порядка сорока миллионов долларов, и десять процентов этой суммы дали наши фильмы. Доля иностранного кино снизилась до 83, российского – до семи процентов. То есть наша кинопродукция занимает уже вполне серьезную нишу. Количественный рост произошел, теперь мы должны ждать качественного роста.

– А каковы взаимоотношения проката с государством? Прежде кино, являясь важнейшим из искусств, было идеологическим инструментом. Оно осталось таковым, или же главным стал чисто развлекательный момент?

– Вопрос непростой. Регулировать искусство достаточно сложно, да и малоэффективно. Чиновник не может создать произведение искусства. А художник, получил он деньги от государства или от частного инвестора, в любом случае останется верен себе, своей художнической индивидуальности, как бы мы ни старались его регулировать. Государство, конечно, хотело бы, чтобы художник был проводником его идеологии, но... У кино свой язык, который все время обновляется, он не подлежит диктату свыше. Даже историческое кино, которое снимают сегодня, очень сильно отличается от того, что было лет 30-40 назад. Возьмите «Гибель Отрара» Ардака Амиркулова и тот же «Алмазный меч» Рустема Абдрашева – это совершенно разные фильмы с точки зрения подачи материала, философии, техники съемок, внутренней динамики, художественных приемов. Их невозможно привести к единому знаменателю. Сегодня государство не навязывает свою волю кинематографу. Тот же «Амре» – фильм, казалось бы, тоже исторический, но снят по голливудским лекалам, хотя по большей части здесь было государственное финансирование. Конечно, задача стояла достаточно простая: молодежь почти не знает Амре, а это уникальная личность. Да, в фильме много моментов далеко не бесспорных, даже по фактологии. Встречался Амре с Гершвином или не встречался, в конце концов, не суть важно, но сама возможность такой встречи крайне интересна. После просмотра фильма очень многие стали гуглить: кто это на самом деле – Амре Кашаубаев? Какую он жизнь прожил? Какие песни пел? И как пел? Слава Аллаху, остались семь-восемь записей на фонографе, которые были сделаны в Париже. Крайне важно то, что фильм никого не оставил равнодушным. Да, не все согласны с той интерпретацией образа Амре, что дана в картине, но мы не можем регулировать процесс творчества, навязывать свою волю создателям фильма. Амре – живая личность во всей ее сложности, что, быть может, и есть самое главное.

– Исходя из этого, наверное, очень сложно говорить о том, что кино – только бизнес? Если бы подход к нему был бы только таким, кино давно бы уже вымерло...

– Вот именно! Сколько мы знаем кинематографистов, фильмы которых не заработали никаких денег, но без этих фильмов кино утратило бы смысл. Даже Голливуд в последнее время понял, что кино не может быть только развлекательным, оно должно заставлять человека переживать глубокие эмоции. Чем они глубже и разнообразнее, тем шире зрительская аудитория. Вопреки разнообразию киноиндустрий, человеческие эмоции универсальны. Потому-то нам в равной степени интересны перипетии чувств американцев, европейцев, жителей Гонконга, Южной Кореи, Ирана...

Своя рубашка ближе к телу?

– А наше кино – свое, родное? Насколько оно конкурентоспособно?

– У нас огромный интерес к своему кино, и оно дает на то основания. Быть может, в глобальном мире оно конкуренции не выдерживает, но на внутреннем рынке однозначно очень серьезно соперничает со всем остальным, что мы сегодня показываем. Конечно, нужно принимать меры, чтобы диктат иностранного кино у нас уменьшался по всем параметрам, в том числе и по количеству сеансов в кинотеатрах. Почему? Да просто потому, что мы стали зарабатывать на показе наших фильмов. Причем зарабатывать серьезные деньги. Смотрите, у меня в руках журнал «Бюллетень кинопрокатчика», здесь все разложено по полочкам. Я чуть выше уже называл эти цифры, но с удовольствием приведу их снова. Вот иностранное кино, сегодня оно занимает у нас 83 процента, казахстанское – 10, российское – 6,6. Смотрим в деньгах: иностранное кино у нас собрало 12 миллиардов тенге, отечественное – 1 миллиард 523 миллиона. Вот эти полтора миллиарда остались у нас, они так или иначе будут стимулировать развитие нашей киноин дустрии. А вот здесь приведен «топ-20» фильмов, которые собрали наибольшее количество денег в казахстанском прокате. Две наши картины входят аж в пятерку топовых – дебютный полнометражный фильм Ернара Нургалиева «Брат или брак» и комедия Нурлана Коянбаева «Бизнес по-казахски» (реж. Женисхан Момышев). Комедии сняты по голливудским лекалам, но на местном материале, на местном сленге, на наших узнаваемых героях. Принцип продажи такого материала абсолютно универсальный, работает безотказно и дает стопроцентный результат.

– Словом, у нас есть способные ученики?

– Да. Пока это комедии, но процесс идет вглубь. Нуртас Адамбай, начинавший с «Келинки Сабины», снял достаточно серьезный фильм «Тараз», а сейчас ведет съемки следующей не менее серьезной драмы «Лифт». То есть от жанрового кино он перешел к фильмам, которые заставляют зрителя думать. Все идет в очень динамичном развитии, и это, пожалуй, самое главное.

Конечно, проблем много. И прежде всего со сценарной грамотностью, со сценарным обеспечением фильмов. Ведь крайне важно, как изначально прописан в сценарии сюжет. Но это уже зависит от степени образованности той творческой единицы, которая подключена к созданию фильма. Нужна хорошо рассказанная киногеничная история с учетом законов кино. Здесь у нас катастрофический пробел. Конечно, было бы прекрасно, если бы наши литературные корифеи вроде Дулата Исабекова, которые глубинно знают этот процесс, непосредственно подключились бы к кинопроизводству. К сожалению, сейчас в кино пришло очень много людей, которые работали в КВН, а законы КВН несколько иные. Там в короткий промежуток времени надо выдать на-гора максимальное количество смешного, но это совсем не то, что требуется при создании фильма. Кино требует глубокого осмысления жизни, разработки характеров, умения длительное время держать зрителя в напряжении.

– Вообще-то немало наших молодых кинорежиссеров прошли выучку в Нью-Йоркской киноакадемии. Слово, наверное, за ними?

– Наверное. Только вот ожидание затянулось. И все-таки наше кино в динамике, оно развивается, рынок становится все более прозрачным, соревновательным, мы уже видим отдельные личности, которые работают в киноиндустрии. Это ведь не только актеры и режиссеры, но еще и продюсеры, организаторы этого процесса.

– Скажите, а что государство могло бы сделать для дальнейшего развития киноиндустрии?

– На сегодняшний день самое важное, что может сделать государство в этой сфере, – предельно ускорить принятие закона о кино. Его проект после многочисленных обсуждений и доработок находится в мажилисе. Появление такого закона позволит упорядочить многосложный процесс кинопроизводства, внесет ясность во все аспекты киноиндустрии и во взаимоотношения этой отрасли с государством. Там заложено много революционных и при этом правильных вещей, связанных с инвестициями, с финансированием, с протекцией национального кино и т.д. и т.п.

– Есть ли в парламенте люди, компетентные в этой отрасли?

– Таких людей вообще мало, но парламент активно привлекал и привлекает к разработке законопроекта настоящих профессионалов киноиндустрии. Закон вот-вот должен пойти на утверждение в сенат. Собственно, это и делает сегодня государство, кроме того, что оно финансирует киноотрасль и намечает это финансирование увеличить.

 

Кино көрсету саласына деген нараздылығымыз толып жатыр. Неліктен ол біздің отандық фильмдерді елемейді? Неге біз өз фильмдерімізді кинотеатрларда сирек көреміз? Ал кинопрокатшылар болса: көрермен мұндай фильмдерді көргісі келмейді деп құтылады. Сонда көрермен қандай нәрсені қалайды? Ондай жағдайда екі жарым адам ғана көретін қымбат картиналарды түсіру іске татима? Жалға алу – ол бизнес екенін түсіну керек, сондықтан кинотеатрлар сауда орталықтарына көшті. Көптеген адамдар фильмдерді теледидардан көреді. Мемлекеттік ақшаға түсірілген фильмдерін кинотеатрларға барып көретін әлеуетті аудитория бар ма? Жалпы алғанда - дистрибьюторларға деген біздің нараздылығымыз қаншалықты ақталған?

Киноны жалға алу – ол киноиндустрияның бір бөлігі

Осы мәселе жөнінде біз киноны жалға алу тәсілдерін толық меңгерген, киношығарудың «ішкі» заңдарын білетін және қазіргі замандағы кинофильмнің ережелерін айқын түсінетін адамнан сұрадық. Біздің сұхбаттасушымыз - «Арман» кинотеатрының атқарушы директоры Бауыржан Шүкенов.

- Ең алдымен, кеңес дәуіріндегі сияқты жалға алу деген түсінік осы кезде жойылған - дейді ол. - Қазіргі киноиндустрияда бірнеше компонент бар. Бұл, біріншіден, фильмді шығару; екіншіден, оны тарату желісі бойынша тиімді бөлу, яғни, мұнда фильмді жарыққа шығаратын, оны сататын адамдар туралы айтылады. Үшіншіден, кино скринингі, фильмді тікелей кино көрермендерге сату. Фильмнің қайталама сатылымы деген ұғым тағы бар - ол теледидар, интернет, ұшақтарда, қонақ үйлерде көрсетілетін фильмдер. Осылайша, біз ақша жинап, оны дистрибьюторға қайтарамыз, ол өзінің пайызын қалдырады және өндірушіге осы сатудан қалған үлесті береді. Және біз әртүрлі жанрлар туралы айтып отырмыз - көрерменге комедиялар да, байсалды фильмер де керек.

- Егер залға екі жарым адам келсе ше?

- Ол осы фильмнің қаншалықты қажетті екендігін анықтайды. Қайткенмен, екі жарым адам болсада, олар өз ақшасын төледі.

- Іс жүзінде, ол сіздерге пайдалы емес болар?

- Бірақ бұл екі жарым адам өздерімен тағы сонша адам ертіп келеді. Жылдам нәтижені күтудің керегі жоқ: көрерменді осы фильмге енгізу деген - ұзақ процесс. Мысалы, Францияда бес мың кинотеатрдың жартысы өнер үйінің ресми мәртебесіне ие екендігін білесіз бе? Және бұл залдар бос тұрмайды, мұндай фильмдердің де өзіндік көрермендері бар. Мысалы, біз жылына екі-үш рет күрделі авторлық фильмдер фестивалін өткіземіз, сондай-ақ осындай фестивальдердің танымалдығы жылдан жылға өсіп келеді. Көрермендер - жастар да, қарттар да - бізді қолдап отыр. Бізде осындай салиқалы фильмдерді, яғни авторлық фильмдерді көруге мұқтаж адамдардың санаты бар екенін білеміз. Оларға кино ермек үшін емес, ойландыратын фильмдер қажет. Бұл көрерменді елемеуге болмайды, олар үшін біз жұмыс істеуіміз керек!

- Өзімізді тым жоғары бағалап кетпедік пе?

- Барлық жерде болмаса да, шын мәнінде бар нәрселерді айтып отырмыз. Тек биылғы жылы Әділхан Ержановтың екі фильмі Канн және Мәскеу кинофестивальдеріне «А» класс бойынша қатысу үшін таңдалыпп алынды. Біздің көрермен бұл фильмдерді көргісі келеді. Сіз осы аудиторияның тілегінен бас тартуымызды ұсынып отырсызба? Айтыңызшы, Орталық Азиядағы басқа елдердің қайсысында кинематография саласында осындай жетістіктері бар? Біздің режиссерлердің фильмдері ең жоғары деңгейдегі фестивальдарда талап етіледі. Яғни, ол киноиндустрияның жетілгендігін белгісі.

- Ал ондай фильмдері біздің попкорн жегіш аудитория түсінеме? Қайткенмен, қазір кинотеатрларды негізімен солар толтырады...

- Көрерменді бағалауда сіз сөзсіз қателесіп отырсыз. Жастардың қаншалықты ақылды екенін кинофестивальдарда анық көруге болады. Оның рухани қажеттіліктері сіз ойлағаннан әлдеқайда кең, олар тек авторлық кинода кездесетін қиын сұрақтарға жауап іздейді. Ондай көрермендер өте көп, олар назардан тыс қалмауы керек, олармен жұмыс істеу керек, ойландыру керек. Нақты әдебиетке деген қызығушылық - бұл оңай мәселе емес, сонымен қатар адамның терең эмоцияларын оятып, авторлық киноға деген қызығушылықты дамыту қажет. Ол кинематография өнерінің ең негізгі мақсаты.

Саннан - сапаға

- Біздің қазақстандық кинематографтың өнімдері сіздің күткеніңізге сай келе ме? Егер солай болса, онда қаншалықты?

- Менің күткеніме бәрі толығымен сәйкес келе бермеуі мүмкін. Неліктен дейсіз бе? Өйткені біздің кинематография индустриясы аяғынан тұрып жатыр, және бұл сөзсіз балалық өсуінің барлық ауруларын ескеру керек екендігіне байланысты. Біздің кино сандық тұрғыда жеткілікті болуы керек. Өткен жылы осыған байланысты бұрылыс болды. Біздің нарықта мемлекеттік қаржыға және жеке адамдардың ақшасына түсірілген 40-қа жуық отандық фильмдер көрерменге ұсынылған. Қазақ аудиториясына үш жүзге жуық картиналар көрсетілді, олардың он пайызы - біздің фильмдер. Биылғы жылы Қазақстанның 60-қа жуық картиналары жарияланды. Сондай өсуді елестете аласыз ба? Сонымен қатар көрермен аудиториясы кеңейіп, ақша көлемі де өсті. Фильмді түсіруден келетін табыс шамамен 40 миллион доллар болды, ал бұл соманың 10 пайызы біздің фильмдеріміз. Шетел киносының үлесі 83 пайызға дейін төмендеді, россиялық фильмдер саны - 7 пайызға дейін төмендеді. Яғни, біздің кинематография өндірісі қазірдің өзінде өте маңызды орын алып отыр. Сандық өсімге қол жеткіздік, енді біз сапалықтың өсуін күтуіміз керек.

- Жалға алушылар мен мемлекет арасындағы қарым-қатынас қандай? Кезінде кино өнерден бұрын идеологиялық құрал болды. Бұл сол сияқты қалды ма, әлде ермек болып кетті ме?

- Сұрағыңыз оңай емес. Өнерді қадағалау өте күрделі және ондай іс-әрекеттің нәтижесі де аз. Лауазымды тұлғалар өнер туындысын шығара алмайды. Ал нағыз өнер адамы ақшаны мемлекет тарапынан алса да, жеке инвестордан алса да, ол тек өзіне тән көркемөнерлік жолына бағытталады. Әрине, өнер адамдары мемлекеттік идеологияны жүргізсе деген ойлар болуы мүмкін, бірақ... кинотүсірілім жоғарыдан келген нұсқауларға бағынбайды, өйткені оның да уақытқа сай көп өзгерістері бар. Тіпті бүгінгі таңда түсірілген тарихи фильмдер шамамен 30-40 жыл бұрын түсірілген кинолардан ерекше. Ардақ Амиркуловтың «Отырардың күйреуі» және Рүстем Әбдірашевтің «Алмас қылыш» фильмдерін алсақ, екі фильм арасында ерекшелік өте көп - материалды ұсынуы, философиясы, инженерлік ізденістері, ішкі динамикасы, көркемдік тәсілдерінің тұрғысынан мүлдем ұқсамайтын фильмдер. Оларды теңдестіру мүмкін емес. Бүгінгі таңда кинематографқа мемлекет өз билігін жүргізбейді. Мысалы, «Әміре» деген фильм тарихи болғанмен, Голливуд заңдылықтарын негізделген, ал сонымен қатар оны қаржыландырудың негізгі бөлігі мемлекет тарапынан болды. Әрине, бұл тапсырманың талабы да қарапайым: Әміре бірегей тұлға, бірақ оны жастар білмейді. Иә, фильмде сұрақ тудыратын сәттер де бар. Әміре Гершвинмен кездестіме немесе кездескен емес пе, ол маңызды емес, бірақ мұндай кездесу мүмкіндігі өте қызықты болып табылады. Фильмді көргеннен кейін көптеген адамдар google-ге кіре бастады: шынымен Әміре Қашаубаев деген кім? Ол қандай өмір сүрді? Қандай әндер айтты? Және ол қалай ән шырқады? Құдайға шүкір, Парижде жасалып шығарылған фонографта жеті-сегіз фонограмма жазылған. Фильмнің ешкімді бейкөңіл қалдырмағаны өте маңызды. Иә, фильмде берілген Әміре имиджімен келіспегендер де бар, бірақ біз кинематографистердің еркін шығармашылық процесін басқара алмайсыз. Әміренің мінезі, жеке өмірі қаншалықты күрделі болғанмен, ол ең бастысы жанды тұлға.

- Бұдан шығатын болсақ, кинематография тек қана бизнес емес болар? Егер ондай көзқарас болса, кино баяғыда жоғалып кетер еді...

- Дәл осылай! Ақша таппаған талай фильмдерді білеміз, бірақ ол фильмдер болмағанда киноның мәні де, сәні де қалмас еді.. Тіпті Голливудта жақында ғана киноның тек ойын-сауық болмайтынын, ол адамның терең эмоцияларын бастан өткеруі керек екендігін түсінді. Кинофильмдер неғұрлым тереңірек және әртүрлі болған сайын, аудитория кеңейеді. Киноиндустрияның алуан түрлілігіне қарамастан, адам эмоциялары әмбебап. Сондықтан бізге американдықтар, еуропалықтар, Гонконг, Оңтүстік Корея, Иран халқының сезімдері бірдей мүдделі...

Бізге өзіміздікі жақың ба?

- Ал біздің кино – өзіміздің туындыларымыз? Бұл қаншалықты бәсекеге қабілетті?

- Біздің киноға көрермендер үлкен қызығушылық танытып отыр. Мүмкін ол жаһанданған әлемде бәсекелестікке төтеп бере алмайды, бірақ ішкі нарықта бүгін көрсеттіліп отырған фильмдердің бәрімен бәсекелеседі. Әрине, шетелдік фильмдердің кинотеатрлардағы сеанстарының санын азайту керек. Неліктен дейсізбе? Өйткені біз өзіміздің фильмдерімізді көрсетіп ақша табуды бастадық. Айтарлықтай ақша тауып отырмыз. Мінеки, «Кинопрокатшы бюллетенін» қараңыз. Мен бұл көрсеткіштерді жоғарыда айтқан болатынмын, бірақ оны тағыда қайталаймын. Шетелдік фильмдер бүгін бізде 83% алады, Қазақстан - 10%, россиялық фильмдер - 6,6%. Ақшаға қарасақ: шетелдік кино 12 миллиард теңге жинады, ал отандық - 1 миллиард 523 миллион. Бұл жерде бізге бір жарым миллиард қалды, олар біздің кинематография саласының дамуын қандай да бір түрде ынталандырады. Міне, Қазақстандағы кинокомпанияға ең көп ақша жинаған «топ-20» фильмдері. Біздің екі фильм тіпті бес үздік фильмдер тізіміне енгізілген - Ернар Нұрғалиевтың дебюттік көркем фильмы «Брат или брак» (Аға ма, неке ме) және Нұрлан Қоянбаевтың «Бизнес по-казахски» (Қазақша бизнес) комедиясы (режиссері Жеңісхан Момышев). Голливуд үлгілердегі комедия, бірақ жергілікті материалда түсірілген, жергілікті жаргон мен біздің танымал таңбалары бар. Мұндай материалды сату принципі мүлдем әмбебап, ол сөзсіз өтімді 100% нәтиже береді.

- Бір сөзбен айтқанда, бізде қабілетті оқушылар бар ғой?

- Ия. Бұл комедия болса да, процесс тереңдей түсуде. Нұртас Адамбай «Келинка Сабина» фильмінен бастап, қазір «Тараз» атаулы өте салмақты фильм түсірді, ал енді «Лифт» атты драманы түсіріп жатыр. Яғни, жанрдағы фильмнен ол енді көрерменді ойландыратын фильмдерге көшті. Ең бастысы, барлығы өте қарқынды дамып келеді.

Әрине, көптеген шешілмеген мәселелер бар. Сценарийдің сауаттылығы, фильмдерді сценариймен қамтамасыз ету. Өйткені, бұл сценарийде бастапқыда өте жақсы жазылған суреттеме өте маңызды. Бірақ бұл фильмді жасауға қосылған адамның шығармашылық білім дәрежесіне байланысты. Кинотехникалық заңдардына сәйкес келетін жақсы әңгімелер қажет. Бұл жерде бізде шексіз жетіспеушілік болып тұр. Әрине, киноиндустрияның процесті терең білетін Дулат Исабеков сияқты біздің әдеби корифейларымыз қатысса жақсы болар еді. Өкінішке орай, қазір кино саласына КВН-да жұмыс істеген көп адамдар келді, ал КВН заңдары біршама ерекшеленеді. Онда қысқа мерзімде күлкілі нәрсенің максималды көлемін беруіңіз керек, бірақ фильмді жасау кезінде қажет болатын ол ғана емес. Кинофильм өмірді терең түсінуді, кейіпкерлерді дамытуды, көрермендің қызуын ұзақ уақыт бойы ұстап тұруды талап етеді. Біздің кинопрокат өндірісіміз бүгінгі таңда КВН ойыншылары үшін өте табысты іс болды.

- Шындығында көптеген жас кинематографистер Нью-Йорктегі киноакадемияда оқыды. Бәлкім, олардың айтар сөздері бар болар?

- Мүмкін. Бірақ оларды күтуіміз тым ұзаққа созылып кетті. Оған қарамастан, біздің кино серпінді дамып келе жатыр, нарық ашыла түсті, бәсекелік өсуде, біз қазір киноиндустрияда жұмыс істейтін жеке адамдарды көріп отырмыз. Бұл тек актерлар мен режиссерлер ғана емес, сонымен қатар өндірушілер, осы үдерістің ұйымдастырушылары.

- Айтыңызшы, мемлекет кинематографты одан әрі дамыту үшін не істей алады?

- Бүгінгі таңда мемлекет осы саладағы ең маңызды нәрсені - кино туралы заңның қабылдануын барынша тездетуі қажет. Оның жобасы көптеген талқылаулар мен жөнге келтіруден кейін, мәжіліске жолданды. Мұндай заңның пайда болуы кинематографияның күрделі үрдісін реттеуге мүмкіндік береді, киноиндустрияның барлық аспектілерін және осы саланың мемлекетпен өзара қарым-қатынасын анықтайды. Көптеген революциялық және, сонымен бірге, инвестициялармен, қаржыландырумен, ұлттық киноны қорғаумен және т.б. дұрыс нәрселер бар.

- Парламентте осы салада құзырлы адамдар бар ма?

«Мұндай адамдар аз, бірақ парламент заң жобасын әзірлеу үшін киноиндустрияның нақты мамандарын тартты, әлі де тартып жатыр. Заң сенатқа мақұлдау үшін жолданады. Шын мәнінде, бүгінгі күні мемлекет осы іспен айналысуда. Оның үстіне мемлекет киноиндустрияны қаржыландыруда және қаржыландыруды ұлғайтуды жоспарлап отыр.

Автор: Адольф Арцишевский

Комментарии

Нет комментариев

Комментарии к данной статье отсутствуют. Напишите первым!

Оставить мнение