СУББОТА, 6 ИЮНЯ 2020 ГОДА
25381 29-08-2018, 14:23

Келiн с Дальнего Востока. Каково быть невесткой-иностранкой в казахской семье?

Қиыр Шығыстық келін. Қазақ отбасында шетелдік келін болу қалай екен?


«Интернациональный брак, на мой взгляд, очень сложная штука, – говорит казахская орыс-келiн Анна Коурова. – Если бы супруги жили вдвоем на необитаемом острове, их жизнь была бы легче. Ведь там нет родственников и соседей. В таких семьях много сложностей возникает именно из-за среды, чуждой одному из супругов. Для меня большим плюсом стало то, что я уже пожила в другой восточной стране, у которой есть общие точки соприкосновения с родиной моего мужа».

Чай по-казахски

- Я никогда не думала, что буду жить в Казахстане, – рассказывает Анна. – Мое будущее было предсказуемым: с 9 лет оно связано с Японией, от которой мой родной Владивосток отделяет всего час лету. Мой японский шеф, узнав, что я уезжаю в Казахстан, признался, что ему работать с казахами намного легче, чем с русскими. По его словам, все восточные народы больше, чем европейцы, понимают, что такое уважение к старшим и вообще к людям. И пошутил: «Старайся побольше кланяться: казахи так же, как и японцы, любят это, почаще пей чай – и сойдешь там за свою».

А вот мои российские друзья до сих пор удивляются, когда узнают, что променяла постоянную работу в Японии на замужество где-то, как они считают, на краю света. После окончания Дальневосточного государственного университета (по первому образованию я переводчик с японского) прошла годичную стажировку в Осаке, и меня  приняли в японскую компанию, где проработала больше двух лет.

– А как вас занесло в Казахстан?

– У моего будущего мужа бизнес на тот момент, как и деятельность нашей компании, был связан с японскими автомобилями. А женаты мы уже 10 лет. Когда я уезжала на родину Аслана, мои родители переживали в первую очередь по поводу разности культур, хотя мой муж им сразу понравился.

– Но вы, кажется, органично влились в здешнюю жизнь: половину своих постов пишете на казахском, да все больше с народными шутками-прибаутками.

– Не знаю, хорошо это или плохо, но я отношусь к освоению чужой для меня культуры как к игре. Мне еще помогло то, что поскольку я в нашей семье орыс-келiн во втором поколении (мой муж  – сын нагыз-казаха и мамы-украинки), то особых ожиданий со стороны казахских родственников не было. И если бы я не стала осваивать язык, то, наверное, они отнеслись бы к этому как к само собой разумеющемуся. Но я еще до того, как приехала сюда, прочла рассказ о том, как казах, женившись на русской, прожил с ней душа в душу всю жизнь и, только  находясь на смертном одре, пожалел о том, что жена так и не научилась готовить бешбармак, делать бауырсаки и подавать чай по-казахски. Это так запало мне в душу, что я дала себе слово: сделаю все, чтобы муж никогда не пожалел о том, что связал мою жизнь со мной.

Мне как «понаехавшей» было гораздо легче, чем другим казахским келiн – неказашкам. Как я уже сказала, уровень ожиданий у родственников мужа был очень низким, поэтому все, что я ни делала, воспринималось на ура. Так и говорили: тебе как россиянке 50 процентов скидки. Если бы я была местной русской, то, возможно, пришлось бы сложнее: раз родилась в этой стране, то должна знать ее традиции.

Когда я приехала, то готовила, по мнению мужа, из рук вон плохо. Он приходит с работы, а я подаю на стол жареную картошку и баклажаны, салат из капусты. «А где еда?» – строго спрашивает муж. Нормальный тамак для него – это мясо: утром бутерброд с казы, обед часто на работе, а вечером – много мяса.

Сейчас я уже почти всему научилась – разделывать мясо, делать казы, катать тесто. Только с чаем у меня проблемы –  еще ни разу не заварила его так, чтобы муж остался доволен. А то бывает, заболтаюсь и забываю подливать или же лью почти до краев кесешки.

– А ломать себя не приходилось, чтобы стать здесь своей?

– Когда я ехала сюда впервые, то думала, что Казахстан – это экзотический микс из Арабских Эмиратов, Ирана и Средней Азии, а увидела современные европейские города. Поразило то, что у меня, не знавшей казахского, не было никаких проблем с языком – в Алматы все говорили на русском. Сейчас у меня разговорный казахский лучше, чем у мужа. Правда, иногда путаюсь в схожих по звучанию словах. Вот выучишь, к примеру, слово «қамқорлық» – забота. Идешь по улице – а там плакат "жемқорлыққа қарсы» (против коррупции). Когда два этих понятия перепутываются в голове, то выдаешь где-нибудь с умным видом: "Жемқорлық – адамның асыл қасиеттерінің бірі" (коррупция – одно из ценнейшиx человеческиx качеств). 

В быту тоже разное бывало. К замужеству я отнеслась  с присущей для женщин родом из СССР страстью к жертвенности. Смотрела вместе с мужем его любимую «Формулу-1» и ела мясо каждый день. Спустя полгода опомнилась: а я ведь без автомобильных гонок и мяса дважды в день легко могу обойтись. Мне больше нравятся фигурное катание и брокколи.

Шпионаж по-японски

– Мы как-то привыкли, что когда казах женится на девушке другой национальности, то верх обычно берет культура, в которой воспитана жена.

– Моя русская родня живет слишком далеко, чтобы ощущать здесь ее влияние. Отец с детства меня напутствовал: в Риме веди себя как римлянин, приедешь жить в Китай – учи китайский, в Африке – языки живущих там племен. И опять же – со своим уставом в чужой монастырь не полезешь: это я приехала в Казахстан, а не наоборот, поэтому и подстраиваюсь как могу. Те, кто читает мои мини-рассказы о нашей семье, представляют, наверное, что я живу с эдаким традиционным казахским мужем. На самом деле это меня тянет к национальному, а у него, когда мы ждем гостей и я собираюсь готовить мясо по-казахски, на лице появляется скука. «Я уже наелся его в гостях у других, – говорит он. – Давай что-нибудь другое. Ты же русская, наши гости ждут от тебя чего-то европейского или японского».

– Сейчас вы, кажется, находитесь в статусе любимой келiн?

– Ну почему? Мою свекровь (она ведь тоже невестка) уважают все друзья и родственники. Она прекрасно знает и кухню, и традиции казахов. Единственное, что мне легче дается, чем ей, так это язык. Когда я сказала на юбилее кайын-ата – своего свекра (тогда шел только первый год нашей семейной жизни) тост на казахском, у родственников мужа был шок. Они даже не поняли, кто это говорит. Все перестали жевать, потом кинулись обнимать, хлопать одобрительно по плечам. И после этого нас стали приглашать на свои праздники родственники, которых мы раньше никогда не видели. Когда на один такой той муж однажды пошел без меня, ему сделали замечание: «Зачем ты пришел один? Мы же ждали, что орыс-келiн скажет тост».

В университете нас учили, что есть культуры с высоким и низким контекстом. Последнее означает – «что думаю, то и говорю», а первое – то, что обычные слова могут нести совсем другой, двойной, а то и тройной смысл. Взять такой момент: в России, когда звонишь партнеру по работе, то переходишь к делу без предисловий. В Казахстане надо обязательно спросить: «Как ваши дела?  Все ли здоровы?». Быстрому погружению в другую культуру помогло то, что я сразу поступила в магистратуру КИМЭП, и ребята-однокурсники сделали для меня экскурс в культуру Казахстана.

– В Японии система коммуникации, говорят, еще сложнее.

– Там жизнь и вправду сильно отличается от той, что в других странах. Мне очень нравится одно японское выражение: тот, кто прожил в Японии неделю, пишет книгу, тот, кто месяц, – статью, а тот, кто год, – не пишет ничего. И если в России мы что думаем, то и говорим, в Казахстане сначала подумаем, а потом уже решаем, сказать, не сказать или не досказать, то в Японии вообще нет такого  – говорить, не подумав.

Хотя я и учила японский язык и культуру с 9 лет, мне пришлось долго привыкать к некоторым особенностям тамошней жизни. Было какое-то даже разочарование, когда узнала, что сотрудники пишут друг на друга доносы. Так было, когда одна из моих японских подружек-коллег, целый день наблюдая за мной, доложила все свои впечатления начальству: «Она пробыла в туалете 15 минут. Интересно, что она там делала? Она говорила по служебному телефону по-русски и улыбалась. Возможно, речь шла не о работе, она просто сплетничала с подружкой? Правда, она произносила слова «Тойота» и «контейнер», но, возможно,  это для маскировки». Когда шеф показал мне донос, я вслух предположила, что это сделали люди, которые, как мне казалось, не очень хорошо ко мне относятся. «Какая же ты наивная», – снисходительно улыбнулся он. Сказать, что, услышав имя той, кто сделал это на самом деле, я пришла в шок, значит не сказать ничего – в тот момент мне захотелось тут же все бросить и бежать из Японии. Шпионившая за мной девушка сидела рядом в офисе, бывала у меня дома, просила приготовить то борщ, то блины, а в выходные мы с ней ходили по магазинам.

Все люди, конечно, разные, но после того случая мне еще долго за всеми японскими улыбками мерещились другие вещи. Если говорить о Казахстане, то не могу припомнить ни одного шока, равного по силе тому, японскому. Здесь мне было намного легче.

Свадьба по-русски

– Но наши люди, наверное, все равно крутят пальцем у виска, когда узнают, что вы променяли Японию на Казахстан?

– Так говорили мои российские друзья и знакомые, но в Казахстане почему-то никто этому не удивляется. У меня есть одна знакомая семейная пара, в которой муж-американец вслед за женой переехал в Казахстан. Мне кажется, это куда круче. А то, что женщина выходит замуж и переезжает в другую страну – это естественный процесс. В Японию же я теперь хотела бы поехать вместе с детьми просто как турист. Всем другим посоветовала бы то же самое. Но чтобы жить там постоянно?! Я не представляю, как моя семья интегрируется там и что она будет делать. Хотя в жизни, наверное, ничего нельзя исключать.

– Вы гражданка Казахстана?

– Я не меняла своего гражданства – оно у меня российское – из чисто прозаических соображений: не заморачиваюсь на этом, потому что у меня других забот хватает – рождение детей (у нас трое сыновей: четырехлетние близнецы и полуторогодовалый малыш), дом, работа, гости… К тому же из-за рода деятельности мужа мы живем то в одной стране, то в другой. Сейчас, например, временно находимся в Узбекистане. Но наши дети родились в Казахстане, и я бы хотела, чтобы их будущее было связано с родиной их отца.

– В одном из своих веселых и ироничных постов вы описали русскую свадьбу, где главными «героями» были коротенькие тосты и слово «горько». Как отреагировали на него френды?

– Когда я приехала на ту свадьбу, то почувствовала себя как никогда казашкой: поняла вдруг, что у меня есть внутренний уятмен. Но я не ожидала, что будет такой резонанс на тот пост: одни стали делать репосты с восторженными и веселыми отзывами, а другие писать гадости типа «мы, русские, не такие, как ты нас описываешь, «горько» – это хорошая национальная традиция, и ты просто завидуешь, потому что для тебя не нашлось русского мужа». А мне просто хотелось поделиться своими наблюдениями и хорошим настроением. Когда негативных комментариев стало слишком много, хотела даже удалить пост, но муж, мой первый цензор, сказал: «Если ты все время думаешь о том, как бы кого не обидеть, то зачем вообще писать?». А вот казахам я всегда благодарна за те теплые слова, которые они мне пишут.

– Каков секрет счастливой семьи от орыс-келiн?

– Мне бывает немного смешно, когда молоденькие женщины делятся секретами счастливого брака. Не хочу строить из себя гуру, я ведь еще пуд соли с мужем не съела. Могу сказать лишь словами своей бабушки: «Женщина должна быть не нулем, а единицей». Еще она всегда говорила: чтобы встретить принца, надо самой вначале стать принцессой. Пока я могу дать один маленький совет: нужно больше разговаривать друг с другом и стараться слушать и слышать, а не так, что сама все придумала и сама же обиделась. Мне кажется, это работает. Мы с мужем на тоях стараемся напутствовать молодых именно этими словами.  

«Халықаралық неке, менің ойымша, өте күрделі нәрсе, - дейді қазақтың орыс келіні Анна Коурова. – Егер жұбайлар елсіз аралда екеуі ғана тұрса, олардың өмірі жеңілдеу болар еді. Өйткені онда ешқандай туыстар мен көршілер жоқ. Мұндай отбасыларда көп күрделі жағдайлар туындайтыны ерлі-зайыптылардың біреуі үшін жат ортадаға байланысты. Басқа шығыс елде өмір сүргенім маған жақсы қолдау болды, өйткені күйеуімнің отаны мен Жапонияның арасында ұқсастық бар.

Қазақ дәстүріндегі шай

«Қазақстанда өмір сүремін деп ешқашан ойламаған едім, - дейді Анна. - Менің болашағым болжамды еді: 9 жастан бастап ол Жапониямен байланысты болған, ол жерге менің туған Владивостоктан ұшақпен бір сағатта жетуге болады. Қазақстанға аттанатынымды естіген жапондық бастығымның айтқаны: «Мен үшін орыстарға қарағанда қазақтармен жұмыс істеу әлдеқайда оңай». Оның пікірінше, Шығыс халықтары еуропалықтарға салыстырғанда қариялар мен өзге адамдарға құрмет көрсетуді біледі. «Көбірек иіліп сәлем бер - қазақтар, жапон тәрізді, ондайды ұнатады. Көбірек шай іш, сонда ол жерге сіңіп кетесің» – деп қалжыңдады ол.

Бірақ менің орыс достарым қалайша мен Жапониядағы тұрақты жұмысты  әлемнің шетіндегі некеге ауыстырғаныма әлі де таңданады. Қиыр Шығыс мемлекеттік университетінің (бірінші мамандығым бойынша мен жапон тілінің аударушысымын) бітіргеннен кейін Осака қаласында бір жылдық тағылымдамадан өттім, содан кейін мені жапон компаниясына қабылдады. Ол жерде мен екі жылдан астам жұмыс істедім.

- Қазақстанға қалай келдіңіз?

- Сол уақытта менің болашақ күйеуімнің бизнесі, біздің компанияның қызметі сияқты, жапондық автомобильдермен байланысты болатын. Үйленгенімізге 10 жыл болды. Менің жұбайым оларға бір көргеннен ұнады, бірақ Асланның отанына аттанатын кезде, ата-анам елдің мәдени айырмашылық жөнінде алаңдады.

- Меніңше, сіз жергілікті өмірге өте тамаша сіңдіңіз: жазбаларыңыздың жартысын ұлтық әзіл мен мақал-мәтел қосып қазақ тілінде  жазасыз.

- Бұл жақсы ма жаман ба, білмеймін, бірақ мен бөтен мәдениетті игеруді ойын ретінде қабылдаймын. Мен осы жанұяда екінші бұындағы орыс келін болғанымның арқасында (менің күйеуім нағыз-қазақ пен украинканың ұлы) қазақ туыстар жағынан арнайы күтулер болмады. Егер мен қазақ тілін үйренбесем, барлығы оған әдеттегі жағдай есебінде қарайтын еді. 

Бірақ мен осында келер алдында бір әнгіме оқыдым: орысқа үйленген қазақ өмір бойы жұбайымен тату-тәтті өмір сүріпті. Тек өлім алдында оның өкінгені, әйелі ет асуды, бауырсақ пісіруді және қазақшалап шай демдеуді сол қалпы үйренбепті. Ол әңгіме менің көніліме әсер еткені соншалық, мен өзіме сөз бердім: күйеуім үшін барлық нәрсені жасаймын, ол маған үйленгеніне ешқашан өкінбейді, деп.

Мен басқа елден келгендіктен, жерлілікті қазақ емес келіндерге салыстырғанда, маған әлдеқайда оңай болды. Мен айтып өткендей, күйеуімнің отбасы жағынан маған артқан үміт деңгейі өте төмен болды, сондықтан менің жасаған әрекетімнің барлығы өте тамаша қабылданды. Ресейлік әйел болғандықтан, саған 50% жеңілдік, дейді. Мен жергілікті орыс болсам, маған күрделірек болуы мүмкін еді: егер осы елде туған болсаң, дәстүрлерді білуің қажет.

Мен келгенде, күйеуімнің пікірі бойынша, мен тамақты өте нашар дайындайтынмын. Ол жұмыстан үйге келгенде, мен үстелге қуырылған картоп, баклажан, қырыққабатан жасалған салат қойдым. «Ал тамақ қайда?» - дейді күйеуім. Оған тамақ деген - ет. Таңертең қазымен жасалған бутерброд, түскі ас көбінде жұмыста, ал кешке – көп ет.

Енді мен барлығын жасап үйрендім – етті бөлшектеуді, қазы аударуды, қамыр жаюды. Тек шай шығаруда менде проблема бар - менің жұбайым риза болатындай етіп ешқашан шай демдеген емеспін. Ал кейде әңгімеге кірісіп, шай құйып беруді ұмытып кетемін, немесе кесенің шетіне дейін толтырып құйып жіберемін.  

- Осы жерге әбден сіңу үшін өзіңізді өзгертіге тура келмедіме?

- Алғаш рет осында аттанғанда, Қазақстан Араб Әмірліктері, Иран және Орталық Азия мемлекеттерінің экзотикалық қоспасы болып табылады деп ойладым, бірақ мұнда заманауи еуропалық қалаларды көрдім. Ең таңқалдырғаны, қазақша білмесемде, тілмен ешқандай проблемалар болмады - Алматыда барлығы орыс тілінде сөйлейді. Қазір мен қазақ тілінде күйеуімнен гөрі жақсы сөйлеймін. Алайда, кейде сөздерді шатастырамын. Мұнда, мысалы, «қамқорлық» деген сөзді жаттап, елге көмек көрсету деп білесің. Көшеде келе жатып «жемқорлыққа қарсы күрес» деген плакат көресің. Осы екі ұғым басыңда шатасып кеткенде: «Жемқорлық - адамгершілік қасиеттерінің бірі», - деп, білгіш адамдай сарт еткізесің.

Күнделікті өмірде де әртүрлі оқиғалар болды. Тұрмысқа шығуды мен КСРО-да туған әйелдер сияқты құрбандықпен қабылдадым. Мен күйеуіммен бірге оның сүйікті «Формула-1» бағдарламасын қарайтынмын, күн сайын ет жейтінмін. Жарты жыл өткен соң есімді жиып, түсіндім: мен автомобильдің жарыстарысыз да, етсіз де өмір сүрем. Және маған мәнерлеп сырғанау мен брокколи ұнайды.

Жапондық шпионаж

- Біз қазақтың жігіті басқа ұлтты қызға үйленсе, әдетте әйелінің тәрбие алған мәдениеті басымды болатына үйреніп кеттік.

- Менің ресейлік туыстарым өте алыста тұрады, сондықтан олардың ықпалы мұлдем сезінбейді. Әкем маған бала кезімнен: «Римде римдіктер сияқты әрекет жаса, Қытайға өмір сүруге келсең - қытай тілін үйрен, Африкада - сонда тұратын тайпалардың тілдерін үйрен». – деп өсиет айтатын. Және тағы да - өзіңіздің ережеңізбен ботен қоғамға кіре алмайсыз: Қазақстанға келген болғандықтан, мен мүмкіндігінше сай болуға тырысамын. Менің отбасым туралы мини-әңгімелерімді оқығандар мені дәстүрлі қазақ күйеуімен өмір сүреді деп елестететін шығар. Шын мәнінде, біз қонақтарды шақырған кезде мен қазақ дәстүрі бойынша ет асуға ұмтыламын, бірақ күйеуім оны жақтырмайды: «Мен етті қонақта болғанда тойып жедім, - дейді ол. - Басқа тамақ дайындашы, сен орыссың ғой, біздің қонақтар еуропалық немесе жапондықтардын тағамын күтеді».

- Енді сіз ең сүйікті келін мәртебесіндесізбе?

- Неге? Менің қайын анамды (ол да келін ғой) барлық достары мен туыстары құрметтейді. Ол қазақтың тағамдарын да, дәстүрлерін де жақсы біледі. Оған қарағанда мен үшін жеңілірек болған жалғыз нәрсе – тілді үйрену. Қайын-атамның мерейтойында құттықтау сөзді қазақ тілінде айтқанымда (ол кезде біздің отбасылық өміріміздің алғашқы жылы ғана еді) күйеуімнің туыстары керемет таң қалды. Олар тіпті кімнің айтқанын да түсінбей қалды. Барлығы жеп отырған тамақтарын тастап, мені құшақтап, мақтауға кірісті. Осыдан кейін бұрын ешқашан көрмеген туысқандарымыз бізді өздерінің мерекелеріне шақыратын болды. Бір тойға күйеуім менсіз барғанда, оған: «Неліктен сіз жалғыз келдіңіз? Біз орыс келін тост айтады деп күттік» - депті.

Университетте бізге жоғары және төмен контексті бар мәдениеттер болады деп айтқан еді. Соңғысы - «не ойласам, соны айтамын», ал біріншісі - әдеттегі сөздер мүлдем басқа, екі немесе тіпті үш мағыналы болуы мүмкін. Мысалы, мынадай сәтті алайық: Ресейде әріптесіңізге телефон шалсаңыз, бірден мәселені айтасыз. Қазақстанда міндетті түрде хал-жағдайын сұрауыңыз қажет: «Қалайсыз? Барлығы аман-саума?». Басқа мәдениетке жылдам енуге маған КИМЭП-тің магистратурасына түскенім көмектесті. Курстастарым Қазақстан мәдениетіне экскурс жасады. 

- Жапониядағы коммуникациялық жүйе одан да күрделі дейді.

- Ондағы өмір басқа елдердегіден шынымен айтарлықтай ерекшеленеді. Маған бір жапондық сөздер өте ұнайды: «Жапонияда бір апта тұрған адам кітап жазады, бір ай тұрған адам - мақала жазады, ал бір жыл тұрған адам ештеңе жазмайды». Егер Ресейде біз бірден ойдағымызды айтатын болсақ, Қазақстанда алдымен ойланамыз, сосын шешеміз - айтамызба, айтпаймыз ба, немесе толық айтпаймызба. Ал Жапонияда ойланбай сөйлеу деген мүлдем болмайды.

Жапон тілін және мәдениетін мен 9 жастан бастап оқып меңгергенмен, бірақ жергілікті өмірдің кейбір ерекшеліктеріне ұзақ уақыт бойы үйренуге тұра келді. Қызметкерлердің бір-бірінің үстінен арыз жазатынын білгенімде қандай да бір дәрежеде көңіліме дақ түсті. Өйткені менің жапондық әріптестерімнің бірі - менің досым, күн бойы мені аңдып, өзінің барлық әсерлерімен бастықпен бөліскен: «Ол 15 минут бойы дәретханада болды. Онда ол не істеді екен? Ол қызметтік телефонмен орыс тілінде сөйлесіп, күлімсіреді. Мүмкін, ол жұмыс жөнінде емес, жай қыздармен сөйлескен болар? Шын мәнінде, ол «Тойота» және «контейнер» деген сөздерді айтты, бірақ, мүмкін, бұл жасырындық үшін шығар». Басшы маған айыптау қағазды көрсеткен кезде, мені жақтырмайтын адамдар жазды деп ойладым. «Сен қандай аңқаусың», - деп жымиды ол. Мұны шын мәнінде жазған адамның есімін естігенде, қатты таңданып, сол сәтте бәрін тастап, Жапониядан қашып кеткім келді. Менің соңымнан аңдып жүрген қыз кеңседе қасымда отыратын, үйімде болып тұратын, біресе борщ, біресе құймақ дайындап беруді өтінетін, ал демалыс күндері біз онымен бірге дүкен аралайтынбыз.

Барлық адамдар, әрине, әр түрлі, бірақ осы оқиғадан кейін ұзақ уақыт бойы жапондық күлімсіреудің астынан маған басқа нәрселер көрінгендей болатын. Егер Қазақстан туралы айтатын болсақ, Жапониядағыдай қатты әсерін тигізетін бірде-бір шок есімде жоқ. Бұл жерде мен үшін оңай болды.

Орысша үйлену той

- Бірақ біздің адамдар сіздің Жапонияны Қазақстанға ауыстырғаныңызды естігенде «ақылың дұрыспа» деген шығар?

«Менің ресейлік достарым және таныстарым солай деп айтқан, бірақ Қазақстанда ешкім оған таң қалмайды. Менің бір ерлі-зайыпты таныстарым бар, онда американдық күйеуі әйелінің соңынан Қазақстанға қоныс аударған. Менің ойымша, бұл әлдеқайда таң қаларлық нәрсе. Ал әйелдің неке құрып, басқа елге көшуі табиғи процесс болып табылады. Жапонияға мен турист ретінде, балалармен бірге саяхаттағым келеді. Басқаларға да сондай кеңес берер едім. Бірақ сонда өмір-бақи тұру?! Мен отбасымның ол жерге қалай сіңіп, не істейтінін білмеймін. Бірақ өмірде еш нәрсені кесіп айтуға болмайды.

- Сіз Қазақстанның азаматы болдыңызба?

- Мен азаматтығымды өзгергетпедім - менде ресейлік азаматтық. Ол жөнінде алаңдамаймын, өйткені менің басқа да істейтін шаруаларым көп: балалардың дұниеге келуі (үш ұлымыз бар, төрт жасар егіздер және 1,5 жастағы нәресте), үй, жұмыс, қонақ күту... Сонымен қатар, күйеуімнің қызмет бабына байланысты біз біресе бір елде, біресе басқа елде тұрамыз. Қазір, мысалы, біз уақытша Өзбекстандамыз. Бірақ біздің балаларымыз Қазақстанда туылды, мен олардың болашағын әкелерінің Отанымен байланыстыруын қалаймын.

- Өзіңіздің күлкілі және ирониялық лауазымыздың бірінде сіз орыстардың ұйлену тойын сипаттадыңыз. Негізгі «кейіпкерлер» - тұйық тосттар және «ащы» (горько!) деген сөз болды. Достарыңыз оған қалай жауап берді?

- Мен үйлену тойға келгенде, өзімді қазақтың әйелі ретінде сезіндім: менде ішкі ұятмен бар екенін түсіндім. Бірақ менің лауазымыма сондай үлкен резонанс болады деп күткен емеспін: біреулер өте жақсы қабылдады, басқалары жағымсыз нәрселерді жазды: «Біз жақсымыз, ал сен бізді дұрыс сипаттамадың, «ащы» деген жақсы ұлттық дәстүр, ал сен қызғанасың, өйткені саған орыс күйеу табылмады». Мен тек көргеніммен және жақсы көңіл-кұйіммен бөліскім келді. Теріс пікірлер тым көп болған кезде, тіпті, мен лауазымымды алып тастағым келді, бірақ менің күйеуім, менің бірінші цензорым, былай деді: «Сен әрқашан біреуді ренжітіп алмайын деп ойласаң, онда жазғанның қажеті не?». Бірақ қазақтарға, мейірімді сөздер жазғандары үшін, мен әрқашан ризамын.

- Бақытты отбасының құпиясы неде?

- Жас келіншектер кейде бақытты некенің құпияларымен бөлісіп жатқанда, күлкім келеді. Мен өзімді гуру ретінде көрсеткім келмейді, өйткені күйеуіммен бірге әлі көп уақыт өмір сұрген жоқпыз. Мен тек әжемнің сөздерімен ғана айта аламын: «Әйел нөл емес, бірлік болуы тиіс». Ол сондай-ақ әрқашан былай айтатын: «Ханзаданы кездестіру үшін алдымен ханшайым болу керек». Мен әзірше бір кішкентай кеңес бере аламын: бір-біріңмен көбірек сөйлесіп, тыңдауға және естуге тырысу керек. Менің ойымша, осының әсері мол. Жұбайым екеуміз үйлену тойларда жастарды осы сөздермен насихаттауға тырысамыз.

Комментарии